The Netherlands

Mededelingen en berichten van en over het Nederlands Omar Khayyám Genootschap.

Jaarboek 6 (2012) is een Liber Amicorum voor Jos Biegstraaten, mede-oprichter en voorzitter van het Genootschap sinds 1990.
Uit het voorwoord: "Sinds de oprichting van het Genootschap meer dan twintig jaar geleden, is hij een inspiratiebron geweest voor alle leden. Niet alleen inspireert hij de leden om bij de halfjaarlijkse vergaderingen bijdragen te leveren over ieder mogelijk aspect van Omar Khayyam, maar hij is ok altijd bezig om een manier te vinden hoe wij, de leden van het Genootschap, de wijsheid, verborgen in de kwatrijnen, naar een breder publiek kunnen vertalen."
Het Liber Amicorum is, net als de andere Jaarboeken, gedrukt door de Avalon Pers, Woubrugge, in een oplage van 85 exemplaren.

Helaas hebben wij in 2010 en 2011 afscheid moeten nemen van drie leden van ons genootschap. Aan ons ontvielen in die periode Gerard Burger, Lex van Delden en Geert Bremer. Bij ieder van hen wil ik even stilstaan.

Gerard Burger overleed op 20 juni 2010. Ik herinner mij nog goed hoe hij mij in 1999 opbelde. Hij had ontdekt dat er een gezelschap was dat zich bezighield met Omar Khayyám. In 1990 had hij een scriptie geschreven over Omar en Leopold en hij zou het erg op prijs stellen om met de leden van dit genootschap kennis te maken. Ik heb hem aangeboden als gast bij de volgende bijeenkomst aanwezig te zijn. Hij kwam en is, met groot enthousiasme, bij het genootschap gebleven. Graag nam hij deel aan de discussies en zelf verzorgde hij een aantal bijdragen, waarin hij altijd een grondige kennis van zijn onderwerp liet zien.
Een hoogtepunt moest voor hem worden een tentoonstelling over Omar in 2009 in zijn eigen woonplaats, in ‘Stadsarchief en Gemeentebibliotheek Deventer’. Hij dacht daar genoeg tijd voor te krijgen, omdat hij eind 2008 stopte met zijn werkzaamheden als docent aan de Saxion Hogeschool.
Helaas, het mocht niet zo zijn. Zijn feestelijke afscheid van de hogeschool was nauwelijks achter de rug, of hij belde mij op. Hij had te horen gekregen dat hij ongeneeslijk ziek was en nog maar enkele maanden te leven had. We hebben sindsdien vaak met elkaar gesproken. Ook spraken we af dat Jos Coumans en ik de coördinatie van de tentoonstelling op ons zouden nemen. Dat hij nog kon meewerken aan de opzet, mee kon schrijven aan de catalogus en de tentoonstelling heeft kunnen zien, beschouwde hij als lichtpuntjes in die vaak ook verdrietige dagen. Een lichtpuntje was ook de uitgave van een eigen Rubaiyat-bewerking in 2010.
Een paar dagen voor zijn overlijden was ik bij hem. Hij sprak over zijn sterven in termen die aan Khayyám ontleend waren. ‘Van onze stof zal de wijnkruik zijn waaraan wie ons lief zijn hun lippen zetten.’ ‘We komen en gaan als de wind’. Hij was er klaar voor heen te gaan.
Het was een indrukwekkend afscheid van een wijs mens.

Een geheel andersoortig lidmaatschap was dat van Lex van Delden. Hij was lid vanaf 1992 en ik herinner mij dat hij in die tijd ook een keer aanwezig was op een bijeenkomst. Zijn belangstelling kwam vooral voort uit het feit dat zijn vader in 1948 een compositie had geschreven die hij aan zijn toen net geboren zoon had opgedragen. Hij won daar de Grote Muziekprijs mee van de stad Amsterdam. Het werd in 1949 uitgevoerd, maar verdween daarna van het podium. Lex bewonderde de Rubáiyát en hoopte dat het via het genootschap zou lukken de compositie van zijn vader nog eens uitgevoerd te krijgen. Hij heeft daar lang op moeten wachten.
Omdat Lex in Londen woonde en voor zijn werk vaak onderweg was, heeft hij op die ene keer na nooit bijeenkomsten van het genootschap bezocht. Wel stuurde hij trouw berichten van verhindering en vaak schreef hij over zaken die in het genootschap speelden. Meer dan andere leden sprak ik ook met hem, omdat ik in 1992 lid was geworden van de Omar Khayyám Club in Londen. Steeds als ik daarheen ging, spraken wij af ergens te gaan theedrinken. In 2009 was hij mijn gast bij een diner van de Londense Club.
Dat het gelukt was de compositie van zijn vader in 2009 uitgevoerd te krijgen door het Nederlands Kamerkoor, vervulde hem met diepe vreugde. Hij kwam uit Londen over om de drie uitvoeringen die gegeven werden bij te wonen.
Begin 2010 bezocht ik met hem nog een lezing over Omar in The British Library. We hadden regelmatig gecorrespondeerd, maar om voor mij onverklaarbare redenen hoorde ik ineens niets meer. Tot mij bleek dat hij in het ziekenhuis was opgenomen. Dat hij ongeneeslijk ziek was, wist ik vanaf toen. Zijn overlijden op 6 oktober 2010 kwam toch nog als een verrassing.

Geert Bremer overleed op 20 juni 2011. De laatste jaren hadden wij hem nog sporadisch gezien op bijeenkomsten. Het lopen viel hem steeds moeilijker, maar hij bleef geïnteresseerd in het wel en wee van de club. Telefonisch en schriftelijk bleven we contact onderhouden.
Geert is vooral belangrijk geweest voor het genootschap omdat hij er in 1990 met Johan van Schagen, Dirk Jorritsma en mij een van de oprichters van was. Hij was er secretaris van tot deze functie in 1999 werd overgenomen door Jos Coumans.
Toen ik in 1989 contact kreeg met hem, was dat omdat hij een kleine advertentie had gelezen waarin ik Rubáiyát-uitgaven van Omar Khayyám te koop vroeg. In een telefoongesprek vertelde hij dat hij ook zulke uitgaven verzamelde. Het leidde tot contacten met de beide andere oprichters, die in de eerste plaats dichters/vertalers waren. Geert volgde in hun voetspoor: in 1994 gaf hij een eigen Rubáiyát-vertaling uit, getiteld ‘In een verlaten huis vieren wij feest’.
In de jaren dat hij lid was schreef hij artikelen voor de Jaarboeken van het genootschap. Een van de onderwerpen waarvoor hij grote belangstelling had was de symboliek van wijn in de Bijbel en in het werk van Omar.
Een bijzondere dag in zijn leven was 22 mei 2004. Hij droeg toen zijn Omar Khayyám-boekenverzameling over aan de bibliotheek van de Rijks Universiteit Groningen, waaraan hij tot zijn emeritaat als hoogleraar verbonden was geweest.
In een geestig toespraakje merkte hij toen op dat hij tot de onsterfelijken was gaan behoren. Als reden daarvoor gaf hij dat in de jongste uitgave van de bloemlezing van Gerrit Komrij een gedicht was opgenomen van zijn hand. Het gedicht was geschreven onder het pseudoniem Jacob van Hoekgeest.
Ik neem het hier over, omdat het iets laat zien dat ook in ander werk van zijn hand vaak zichtbaar is, een relativerende ondertoon.

De zin van het bestaan

Het zoeken naar de zin van het bestaan
blijft altijd wel een leuke bezigheid.
Het geeft te denken en het kost wat tijd
maar je hebt tenminste weer eens wat gedaan..

Niet dat dat denken tot veel nuttigs leidt,
maar je ziet de dingen daarna beter staan
en bent wat meer met al het leed begaan.
Zelf noem je zoiets: Een verbeten strijd.

Je leest de schrijvers met een grote naam:
Spinoza, Prediker, Omar Khayyam,
van wie je bijna alle werken kocht,
want ook zij hebben tot hun dood gezocht
naar de zin van het bestaan. Maar nee,
wat zij ooit vonden namen zij weer mee.

Ik besluit hiermee. Helaas ook Geert bleek niet onsterfelijk. En hoe relativerend dit slot ook is, ons genootschap mist drie markante mensen. Wij denken met dankbaarheid aan hen terug.

Jos Biegstraaten
Voorzitter Nederlands Omar Khayyám Genootschap

Hoorn, maart 2012

Enkele artikelen

Rijk met het onvolmaakte. Gerard Burger 1948-2010
Trouw 12 juli 2010

In memoriam Geert Bremer
Huisarts en Wetenschap aug. 2011

The town of Deventer, with its rich cultural and religious history, and hosting an old tradition of book printing, also had its Omar Khayyám exhibition in 2009, in the Stadsarchief and Atheaum Bibliotheek, from October 31 till December 31.

The 150th anniversary of FitzGerald's The Rubáiyát of Omar Khayyám, 2009, and the 200th birthday of the translator, gave cause for celebrations and an exhibition in Museum Meermanno, The Hague. This time the ehibition highlights the more important editions of FitzGerald's translation, representing developments in book publishing, typography, illustrating techniques and styles. A catalogued (in English) was issued to accompany the exhibition, that was titled "A Book in the Wilderness. FitzGerald's Rubáiyát of Omar Khayyám 150 years in print and image". (Amsterdam, Rozenberg, 2009)

The second exhibition, 'Omar Khayyâm, geleerde en dichter uit Perzië in de overlevering en de verbeelding', was held in the University Library of the Leyden University, December 2001. On this occasion, a catalogue was published under the same title by the Leyden University Library, 2001.

See also: MARE 14, 6 december 2001

The Society organized four exhibitions on Omar Khayyám. The first exhibition took place in the Museum van het Boek (now Museum Meermanno), The Hague in March 1997. It treated Dutch translations and editions of the Rubáiyát. The March issue of 'De Boekenwereld' 1997 was entirely dedicated to this subject and contained an extened bibliography of these editions.

Five books have been issued by the Dutch Omar Khayyám Club, all printed and published by the Avalon Press, Woubrugge. Of each book, 90 numbered copies are printed.

Publications by the Dutch Omar Khayyám Society and its members

• The Rubáiyát of Omar Khayyám. An updated bibliography. Jos Coumans. Amsterdam, Leiden University Press, 2010. ISBN: 978-908-72-8096-3.
• A Book in the Wilderness. FitzGerald's Rubáiyát of Omar Khayyám. 150 years in print and image'. Jos Biegstraaten and Jos Coumans. Amsterdam, Rozenberg Publishers, 2009. ISBN: 9789036101141.
• 'Het jaar van Omar Khayyám'. Jos Biegstraaten. In: Boekenpost 101, jrg. 17, mei/juni 2009, p. 43-45
• 'Omar Khayyam. His impact on the literary and social scene abroad'. Jos Biegstraaten. Encyclopaedia Iranica online, 2008.
• De Perzische muze in de polder. J.T.P. de Bruijn. In: De Perzische muze in de polder. Amsterdam, Rozenberg Publishers, 2006, p. 13-46.
• Wie was 'Hocéÿne-Âzad? J.T.P. de Bruijn. In: De Perzische muze in de polder. Amsterdam, Rozenberg Publishers, 2006, p. 47-71.
• 'Omaritis in de polder'. Jos Biegstraaten. In: De Perzische muze in de polder. Amsterdam, Rozenberg Publishers, 2006, p. 163-179.
• 'Omar with a smile. Parodies in books on FitzGerald's Rubáiyát of Omar Khayyám'. Jos Biegstraaten. In: Persica, Vol. 20, (2004), 1-37.
• Theun de Vries en de oosterse poëzie. Hans de Bruijn, 2004. Available at: www.omarkhayyamnederland.com [245 KB]
• Omar Khayyâm. Geleerde en dichter uit Perzië in de overlevering en de verbeelding. Leiden, Legatum Warnerianum, Universiteitsbibliotheek, 2001. Catalogus bij een tentoonstelling in de Leidse Universiteitsbibliotheek van 15 november tot 30 december. 2001, samengesteld door leden van het Nederlands Omar Khayyâm Genootschap.

Through the years the Avalon Press, operated by Jan Keijser since 1974, has printed a number of smaller booklets and keepsakes, apart from the club books. Usually these keepsakes, in very limited editions, are intended as gifts, or to accompany formal or informal occasions.

Hans Warren. Kwatrijnen van Omar Khayyam. Uitgegeven en toegelicht door Marco Goud.
Twaalf kwatrijnen in de vertaling van Hans Warren, naar de Franse editie van Claude Anet en Mirza Muhammad (1920). Deze uitgave werd gezet uit de Garamond 25 en gedrukt in een oplage van 25 exemplaren. De tekst verscheen ook in het Liber amicorum Jos Biegstraaten.

Drie kwatrijnen
"Dit boekje werd aangeboden wegens de doop van Manon Hauman op 25 april 2010. De tekst is gezet uit de Romanée en gedrukt door de Avalon Pers"

Omar Khayyam onder de loep
"Dit uitgaafje verscheen ter gelegenheid van de opening van de tentoonstelling 'Omar Khayyám in Deventer' op 31 oktober 2009, in Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek Deventer. De tekst is gezet uit de Garamond en in 100 exemplaren gedrukt door de Avalon Pers te Woubrugge."

A keepsake for the Omar Khayyám Club
"Printed for the members of the Omar Khayyám Club in March 2009 as a present from Het Nederlands Omar Khayyám Genootschap. Set in Meidoorn and Van Dijck and printed on Zerkall by the Avalon Press in 99 copies."

Drie kwatrijnen van Edward FitzGerald met vertalingen in het Nederlands
"Bij de opening van de tentoonstelling Omar Khayyám. Een boek in de woestijn. 150 jaar in Engelse vertaling in het Museum Meermanno op 30 januari 2009 werd dit drukje door het Nederlands Omar Khayyám Genootschap aangeboden aan de aanwezigen. De tekst is gezet uit de Van Dijck en gedrukt door de Avalon Pers te Woubrugge."

7 translations
"The seven translations of a quatrain by Omar Khayyam were printed on the occasion of the conference The Lagecy of Omar Khayyam on 6 and 7 July 2009 in Leiden. The quatrains are set in Emergo and printed on Zerkall by the Avalon Press, Woubrugge."

To George Crabbe. A keepsake for the Omar Khayyám Club
"Printed for the members of the Omar Khayyám Club in March 2005 as a present from Het Nederlands Omar Khayyám Genootschap. Set in Van Dijck and printed on Simili Japon at the Avalon Pers in 99 copies."

... a Hearts's Desire
"De teksten zijn gezet uit de Arrighi en de Centaur en ter gelegenheid van de opening van de Omar Khayyám tentoonstelling in de UB Leiden op 15 november 2001 gedrukt door de Avalon Pers te Woubrugge."

Een kwatrijn van Omar Khayyam in de vertalingen van P.C. Boutens en Henry Wildermuth
"Bij gelegenheid van de bijeenkomst van het Nederlands Omar Khayyam Genootschap ten huize van Jan Keyser te Woubrugge op vrijdag 16 oktober 1998 wordt bovenstaand kwatrijn van Omar Khayyam, in de vertaling van P.C. Boutens voor de eerste maal openbaar gemaakt in Groot Nederland, XI, dl. 2, nr. 1, juli 1913, p. 5, herdrukt, samen met de daarvan door Henry Wildermuth gemaakte vertaling in het Engels, voor de eerste maal openbaar gemaakt in Maatstaf, XLII, nr. 1, januari 1994, p. 10, als voorpublicatie uit Henry Wildermuth, Zes Engelse vertalingen van kwatrijnen van Omar Khayyam in de vertaling van P.C. Boutens, opgenomen in het bij de Avalon Pers te Woubrugge te verschijnen Jaarboek III van het Nederlands Omar Khayyam Genootschap. De tekst werd gezet uit de Ehrhardt en in 25 exemplaren gedrukt op Ossekop door de Avalon Pers in oktober 1998."

Een geschenkje van het Omar Khayyám Genootschap
"Deze uitgave wordt door het Omar Khayyám Genootschap aangeboden aan de aanwezigen bij de opening van de tentoonstelling 'Een Pers in druk' op 22 maart 1997 in het Museum van het Boek te Den Haag. De tekst is gezet uitde Spectrum en gedrukt op Zerkall door de Avalon Pers te Woubrugge."

Een schoone waanzin van de hoogste dichterlijke soort. Tien kwatrijnen van Omar Khayyam vertaald door P.C. Boutens met illustraties van W. Arondéus
"Een schoone waanzin van de allerhoogste dichterlijke soort werd uitgegeven door de Nederlandse Vereeniging voor Druk- en Boekkunst. De illustraties zijn gedrukt door Offsetdrukkerij Jan de Jong te Amsterdam. De tekst werd gezet uit de Bembo en op Simili Japon gedrukt door de Avalon Pers te Woubrugge. Het bindwerk werd verzorgd door Binderij Van Waarden te Zaandam. De oplage bedraagt 200 exemplaren en kwam gereed in februari 1995. Dit is nummer ..."

Roosje, Madelief, Kitty & Jan Keyser wensen U een heel gelukkig 1995
"Gebruikte lettertypes: FitzGerald - Romanée, Bremer - Van Dijck, Jorritsma - Lutetia, Metsier - Centaur, Van Raalte - De Roos, Van Schagen - Fournier, wens - Cancelleresca Bastarda, dit overzicht - Bembo."

Omar Khayyám. Rubáiyát. In de vertalingen van Edward FitzGerald & Theo van Raalte. Met een verantwoording van Johan van Schagen
"Gezet uit de Garamond en gedrukt op Zerkall-Bütten in een oplage van 175 exemplaren. Het frontispiece bij de nummers 1-100 (gebonden exemplaar) is gemaakt door Frans de Jong; de ets bij de nummers 101-175 (ingenaaid) is vervaardigd door Theo Forrer."

A keepsake for the Omar Khayyam Club
"Printed for the members of the Omar Khayyám Club in October 1992 on the occasion of it's centennial anniversary as a present from Het Nederlands Omar Khayyám Genootschap.
The translations of FitzGerald's quatrain are made by Dirk Jorritsma and Johan van Schagen, members of the Dutch Society. The illustration is by Frans de Jong. Set in Romanée and printed on Simili Japon and Eenhoorn at the Avalon Pers Woubrugge in 99 copies."

Acht kwatrijnen. Omar Khayyam
"Acht kwatrijnen van Omar Khayyam in de vertaling van H.H. Leopold. De tekst is hier samen met de Franse bron voor Leopold overgenomen uit de uitgave in 1981 door A.L. Sötemann en H.T.M. van Vliet. Gedrukt in twintig exemplaren bij de Avalon Pers te Woubrugge, waar ik in de winter van 1898-1900 te gast was. Dit is nr. ..."

Een kwatrijn van Omar Khayyam
"'Een kwatrijn van Omar Khayyam' werd ter gelegenheid van de vijfenzestigste verjaardag van Nolda Morriën door Johan van Schagen verzorgd. De oplage bestaat uit 35 exemplaren en werd in april 1986 gezet uit de Palatino en gedrukt op Zerkall door de Avalon Pers te Woubrugge."